Fijnheid van raster / rasterverloop
Rasters worden gebruikt om tinten en kleurovergangen te creëren. Dit gebeurt door kleine (raster-)puntjes in verschillende dichtheden te drukken. Hoe fijner het raster, des te moeilijker het wordt om een scherp en egaal resultaat te krijgen.
Fijnheid van raster en rasterverloop
Rasters worden gebruikt om kleurtinten en kleurovergangen te creëren. Dit gebeurt door kleine puntjes in verschillende dichtheden te drukken. Vooral in de druktechniek offset is dit een prima manier om de besparen op extra drukkleuren, of binnen het full colour kleurgamma (CMYK ofwel Cyaan, Magenta, Yellow en zwart) een breed scala aan kleuren, tinten en schakeringen te kunnen drukken.
Zeefdruk en flexo
Bij druktechnieken als zeefdruk en flexodruk, maar ook bijvoorbeeld wanneer we drukken op sterk zuigend papier (zoals onze standaard scheurkalenders) dient bij het gebruik van rasters extra aandacht gegeven te worden. Bij een te fijn raster kunnen rasterpunten namelijk geheel of gedeeltelijk wegvallen, waardoor een vlekkerig beeld kan ontstaan of er zelfs helemaal geen beeld zichtbaar is. En bij de wat zwaardere rasters, donkergrijs bijvoorbeeld, kan de inkt van de vele rasterpuntjes die dicht tegen elkaar staan uitvloeien. Daardoor zal een vlekkerig of te donker beeld zichtbaar worden.
Gebruik dus niet te fijne rasters (te licht) en ook niet te zware rasters;
- Zeefdruk: minimaal 15% om te voorkomen dat het beeld wegvalt en maximaal 85% om dichtlopen te voorkomen
- Flexo: minimaal 5% om het beeld niet weg te laten vallen en maximaal 90% tegen dichtlopen van het raster
Een kleurverloop met verloopraster
Een verloopraster is een complexe kleurovergang waarbij meerdere kleuren geleidelijk in elkaar overgaan in een rasterpatroon. Dit wordt vaak gebruikt voor achtergronden en speciale effecten.
Houdt er rekening mee dat bij een rasterverloop met een zachte overgang (van licht naar donker of andersom), ten gevolge van dezelfde problemen, een raster “abrupt” kan afbreken. Wil je een mooi, gelijkmatig verloop? Gebruik een iets grover raster en zorg dat verlopen niet naar 0% uitlopen, maar bijvoorbeeld stoppen bij 15%, om een abrupte overgang te voorkomen.
Raster instellen in Microsoft Word
In Microsoft Word is het niet mogelijk om een verloopraster in te stellen zoals je dat in professionele grafische software (zoals Adobe Illustrator) zou doen. Word is primair een tekstverwerker en heeft beperkte grafische mogelijkheden.
Eenvoudige verlopen:
Je kunt wel eenvoudige kleurovergangen toepassen op vormen en achtergronden in Word. Ga hiervoor naar het tabblad “Vormopmaak” of “Ontwerpen” om de opties voor opvulling en achtergrondkleuren te vinden. Kies “Opvuleffecten” om eenvoudige verlopen te selecteren.
Afbeeldingen gebruiken:
De meest effectieve manier om een verloopraster in een Word-document te krijgen, is door een afbeelding te gebruiken. Maak hiervoor het verloopraster in een grafisch programma (zoals Adobe Photoshop, GIMP of online tools zoals Canva). Sla het op als een afbeelding (bijvoorbeeld JPEG of PNG) en voeg de afbeelding in je Word-document in.
Raster instellen in Canva
Canva biedt geen directe functie om complexe verlooprasters te maken zoals in professionele grafische software. Wel zijn er verschillende manieren om verlopen te gebruiken en te simuleren in je ontwerpen:
1. Eenvoudige verlopen:
Canva biedt de mogelijkheid om eenvoudige lineaire of radiale verlopen toe te passen op vormen en achtergronden.
- Ga naar de “Elementen” sectie en zoek op “verloop” of “gradient”
- Verschillende verloopelementen verschijnen, bij sommigen hiervan kan je de kleuren aanpassen
- Kies een vorm of element en pas de kleurinstellingen aan om een verloop te creëren
Je kunt overigens ook een achtergrond een kleurverloop geven!
2. Afbeeldingen gebruiken:
Voor complexere verlooprasters is het raadzaam om een afbeelding te gebruiken.
- Maak het verloopraster in een grafisch programma (zoals Adobe Photoshop, GIMP of online tools)
- Sla het op als een afbeelding (JPEG, PNG)
- Upload de afbeelding naar Canva en voeg het toe aan je ontwerp
3. Elementen:
Canva heeft een grote bibliotheek aan elementen. Hierin zitten ook vaak afbeeldingen met raster- of verloopeffecten. Zoek daarvoor bijvoorbeeld op “gradient” of “verloop”.
Raster instellen in Adobe Indesign
1. Lineaire en radiale verlopen:
InDesign biedt de mogelijkheid om eenvoudige lineaire en radiale verlopen toe te passen op vormen, kaders en achtergronden.
- Gebruik het “Verloop”-paneel (Venster > Kleur > Verloop) om de verloopinstellingen aan te passen
- Je kunt de kleuren, de hoek en het type verloop (lineair of radiaal) instellen
- Ook in de werkbalk boven aan het scherm komen verloop opties tevoorschijn als een object geselecteerd is
2. Verloopstalen:
Je kunt verloopstalen maken en opslaan voor hergebruik in je document. Dit is handig als je vaak dezelfde verlopen gebruikt. Gebruik het “Stalen”-paneel (Venster > Kleur > Stalen) om nieuwe verloopstalen te maken.
3. Verloopnetten:
Voor complexere verlopen biedt InDesign de functie “Verloopnet”. Met verloopnetten kun je meerdere kleuren in een rasterpatroon laten overlopen, waardoor je zeer gedetailleerde en realistische verlopen kunt maken. Gebruik hiervoor het gereedschap “Verloopnet” om een verloopnet te maken en de kleuren aan te passen. Dit is vergelijkbaar met de verloopnetten in Adobe Illustrator.
4. Afbeeldingen met verlooprasters:
Net als in Word en Canva kun je afbeeldingen met verlooprasters in InDesign plaatsen. Dit is handig voor complexe verlooprasters die je in een ander programma (zoals Adobe Photoshop) hebt gemaakt. Deze manier is het handigste indien het verloopraster complex is.